Dijeta Zona

Takozvana Dijeta Zona je popularizovana u knjigama Berija Sirsa. U njima se govori o ravnoteži između proteina i ugljenih hidrata, u odnosu 3:4. To nije prvenstveno dijeta za gubitak kilaže, mada se ona može uspešno koristiti i u te svrhe.

Dijeta bazirana na odnosu "40:30:30" po kalorijama sastoji se u dnevnom rasporedu ugljenih hidrata, proteina, i masti, redom. Formula je uvek pod raspravama, ali studije od više godina (uključujući i nenaučnu studiju sa PBS dokumentarnog šoua Naučne Američke Granice) pokazale su da se može postići gubitak težine u razumnoj meri. Naučne Američke Granice upoređuju efikasnost nekoliko poznatih dijeta i uključuju i Dijetu Zona; na iznenađenje svih uključenih, učesnici su imali iskustva da su izgubili dosta na težini, dok su spontano dobili na mišićnoj masi. Učesnici su takođe izvjestili i da je taj način najlakši način za poredak i uređenje, imajući manje kontraefekata poput zamora ili gladi.

Zona je autorov termin za odgovarajući hormonski balans. Kad nije nivo insulina ni tako visok ni tako nizak, a nivo glukogena nije tako visok, onda specifične anti-zapaljive hemikalije bivaju oslobođene, a imaju isti efekat kao aspirin, ali se ne smanjuju već su poput izljeva u stomaku. Sirs naglašava da odnos 30:40 od proteina do ugljenih hidrata utiče na ovaj efekat, i ovo se zove Zona. Sirs naglašava da su ove prirodne anti-zapaljive materije prijatelji srca i zdravlja.

Dodaćemo da je ljudsko telo za ravnotežu u kalorijama pogodnije i ne mora da skladišti previše kalorija kao što je mast. Telo ne može da uskladišti masti i sagoreva ih istovremeno, a Sirs smatra da to oduzima vreme (značajno vreme ako je nivo insulina bio visok zbog neravnomernog jela). Korišćenje uskladištene masnoće uzrokuje gubitak kilaže.

Još jedan ključni deo iz Dijete Zona, koji se spominjao u ranijoj knjizi, je jedan odnos Omega-3 i Omega-6 masne kiseline. Dr. Sirs veruje da treba popularizovati i uzimanje farmaceutskih Omega 3 ribljih ulja.

Sirs navodi jedan hormonalni paradoks gde "nizak stepen masnoća" dokazuje da smo bili nesmotreni, jer dijeta sa niskim nivoom masti povećava proizvodnju hormona insulina, uzrokujući da telo skladišti više masti. On i ostali su ukazali na ironiju da je dijeta ljudskog tela na Zapadu zadnjih 20 godina bila puna -niskomasnih- ugljenih hidrata, a ljudi su idalje debeli.

Zasićene masti u obroku doprinose osećanju punoće i smanjuju brzinu kojom su ugljeni hidrati absorbovani u krvotok. Sporija apsorpcija označava manji nivo insulina što označava i manje uskladištene masti i brži način za sagorevanje masti. Ako je telu potrebna energija a ne može sagoreti masti zbog visokog nivoa insulina, osoba se oseća umorno, mozak radi sporije, a sporiji je i metabolizam. Ovo je zbog toga što mozak radi pomoću glukoze a visok nivo insulina crpi nivo glukoze u krvi. Povratna hypoglycemia uzrokuje žudnju za slatkišima (koja samo započinje taj krug sa visokim novoom insulina opet).

Sirs opisuje Zona obrok: Jesti onoliko proteina koliki je dlan na ruci, maloprerađeno povrće koliko treba vitamina, dovoljno ugljenih hidrata da se održi bistrina uma jer mozak radi na bazi glukoze, i dovoljno zasićenih ulja da odstrani osećaj gladi.

Zona je slična niskokarbonatnoj dijeti. To nije ograničeno na potpuno neuzimanje ugljenih hidrata kao u ostalim niskokarbonatnim dijetama (npr. Etkinsova dieta) koje su postale popularne u SAD 2003. i 2004. godine. Sirs naglašava da ove ostale dijete nemaju svrhu. Slažući se donekle s njim, oni ipak ne naglašavaju značaj hormonalnog balansa, onoliko dobro koliko uticaj dijetetske ravnoteže na varenje i proizvodnju hormona.

Uvod u Zonu u Italiji je počeo 1997. godine od strane fizičara Arona Romana koji je pokazao ovaj nutricionistički stil pacijentima i atletičarima. Sve dok nije izašlo drugo izdanje knjige "Come Raggiungere la Zona" (Zona), 1999. godine, Memo Romano i njegov brat Arone su pokušali izmeniti originalne recepte i prilagoditi lokalnoj hrani i navikama. Širenje Zone se nastavlja sa trudom mnogih ljudi uključujući Paolo Perućija, Ðiljiole Brage, Simona Maskija i Daniele Morandi.

Verovatno najpoznatiji slučaj da je neko koristio dijetu efikasno je bio Meksikanac Manuel Uribe. Posle kilaže od oko 560 kg, ali za oko godinu dana, izgubio je 180 kg.

Američko Društvo za Srce ne preporučuje Zona Dijetu zbog visokog nivoa proteina, manjak esencijalnih hranjivih materija i malo informacija vezanih za efekte na duži period. Ono što je AMA okarakterisala dijetu Zonu kao visokoproteinsku je pogrešno, ili neozbiljno preterivanje, jer 70% kalorija u Zona dijeti potiče iz neproteinskih izvora (npr. ugljeni hidrati 40%, a masti 30%). Zona dijeta ne predočava povećanje neuzimanja proteina kao u standardnim američkim dijetama, već neuzimanje nezdravih ugljenih hidrata (npr. rafinisani hlebovi, šećeri, itd), a povećanje korišćenja ugljenih hidrata iz vlakana povrća i voća i zdravih zasićenih masti.

Izvor: Wikipedia