Pregleda (18)

MODA: JAPANSKI KREATOR MIYAKE STVARA VANVREMENE KREACIJE

Jedan od najznačajnijih japanskih modnih kreatora, onaj koji je očarao svet, Issey Miyake rođen je 1938. godine u Hirošimi. Diplomirao je grafički dizajn 1965. godine na Tama univerzitetu u Tokiju. Prvu modnu kolekciju, pod nazivom “A Poem of Cloth and Stone” predstavio je kroz multimedijalni spektakl 1963. godine u Tokiju. Od tada do danas, Miyake svojim kreacijama želi “stimulisati maštu”.

Sa 27 godina odlučuje napustiti Japan. Seli se u Pariz gdje živi od 1965. do 1969. godine. Njegov talenat prvi je uočio Guy Laroche, u čijoj je modnoj kući mladi Miyake radio kao dizajnerski asistent. Sledeća modna kuća u kojoj je sticao kreatorske veštine bila je Givenchy. Tamo je radio na osmišljavanju novih ideja, ali, uprkos prijateljskom odnosu sa Givenchyjem, njihova saradnja nije dugo trajala. Miyake je u jednom intervjuu objasnio da je generalna mana francuske mode bila njena krutost. “Kod francuske mode stvari su bile ovako postavljene: ova suknja ide sa ovim sakoom, sa kojim ide ova tašna. Ne, mislio sam, ja to ne mogu. Želeo sam praviti odeću na način da se svaki komad uklapa jedan sa drugim na različit način. Jer, svako jutro budimo se različiti”, kazao je Miyake.
Najveći uticaj na kreiranje njegovog stila imala je francuska kreatorka s početka XX veka Madeleine Vionnet. Lakoća njenih kreacija koje su oslobodile žensko telo (u tim godinama tvrdi korset je bio neizostavan ženski odevni predmet) snažno je uticala na mladog japanskog kreatora.
Nakon “francuskog” iskustva, Issey Miyake 1969. godine odlazi u Njujork, gde radi kao dizajnerski asistent kod Geoffreya Beenea. Rad sa Beeneom bio je užitak za Miyakea koji baš tu dobija punu kreativnu slobodu. Njihova saradnja izrodila je neke od nezaboravnih kreacija, i, konačno, tada je prvu put ime japanskog kreatora izgovoreno na velikoj modnoj sceni. “Američko” iskustvo dalo mu je slobodu i samopouzdanje koje je već 1970. godine ispoljio otvorivši svoj privatni studio modnog dizajna u Japanu - Miyake Design Studio, a godinu dana kasnije i Issey Miyake International. Svoju prvu samostalnu reviju održao je u Njujorku 1971, a sledeću u Japanu, čime je već na samom početku svoje karijere sebe etablirao kao globalni modni fenomen. Oslobodivši modu francuske krutosti i tragajući za univerzalnom odećom koja će biti lepa i koja će biti u pokretu, Issey Miyake zaslužio je epitet revolucionarnog modnog kreatora.

Godine 1973. Pariz je otvorio svoja vrata kreacijama japanskog kreatora. Od tada, decenijama, dva puta godišnje svoje prêt à porter kolekcije prikazivao je sofisticiranoj francuskoj publici. Sedamdesetih godina, Miyake spaja zapadnu modu sa tradicionalnim japanskim ‘temama’ – harmonijom, jednostavnošću i slatkoćom, kao i tradicionalnim kimonom, i tradicionalnim načinima izrade garderobe.
Mnogi teoretičari mode i modni kritičari smatraju da niko bolje od njega nije uspeo “prevesti” značenje japanske tradicionalne garderobe na jezik zapadne mode. Kimono na specifičan način prekriva telo: kreće se drugačije od samog tela i stvara taj, za Miyakea veoma važan, prostor između kože i tkanine. “Od samog početka, želio sam shvatiti telo u pokretu, kao i prostor između tela i tkanine. Želeo sam da se tkanina kreće kad se i telo kreće”, kaže Miyake. Njegove kreacije iz sedamdesetih godina ovekovječio je u knjizi fotografija “”East Meets West” (“Istok susrijeće Zapad”).

Godine 1983, Miyake prvi put izlaže svoje kreacije u muzejskom prostoru, i to na tri lokacije – u Tokiju, San Francisku i Londonu. Reč je o izložbi “Bodyworks” kojom je predstavio telo u različitim oblicima. Bilo je to vreme kad se na postmodernističkoj njujorškoj art sceni srčano raspravljalo o gubljenju razlika između visoke i popularne kulture. Tada je Ingrid Sischy, urednica umetničkog magazina “Artforum”, na naslovnici ovog časopisa postavila upravo fotografiju jedne Miyakeove kreacije. Bilo je to prvi put da se u umetničkom magazinu na naslovnoj strani postavi fotografija modne kreacije. Svi modni teoretičari saglasni su da rad japanskog kreatora leži na samoj granici između mode i umetnosti, i da ga je “nemoguće definisati nijednom klasičnom definicijom ovih dveju disciplina” (D. Denegri).
No, nije li upravo oslikana japanska tradicionalna odeća ona koja je precrtala razliku između umetnosti i mode.

Početkom devedesetih godina, Issey Miyake stvara svoj prvi parfem L'Eau d'Issey, inspirisan specifičnim japanskim doživljajem vode i umivanja. “Uveren sam da je parfem glavna veza između odeće i tela, između odeće i okoline... Želeo sam, bez obzira na to radilo se o odeći ili mirisima, kreirati nešto što će uzbuditi emocije, u čemu će ljudi otkriti poetičnost i unutrašnju lepotu, premda, naizgled, nema iznenađenja, ali ima uzbuđenja”, kaže Miyake.

Od 1989. do 1996. godine, Miyake kreira “odevne skulpture” nazvane “Jumping”, kreacije koje, opet, prikazuju pokret u njegovom modifikovanju forme. Godine 1998. “Jumping” kreacije bile su izložene u odajama Cartier fondacije u Parizu u sklopu čuvene postavke “Issey Miyake: Making Things”. Na prvi pogled haljine i kompleti neobičnih geometrijskih formi izgledali su kao da statično lebde, no onda počinju da “plešu” svaka u svom ritmu, da se skupljaju i šire... To je zapravo “balet duhova” koji se posle izvesnog vremena opet zamrzava. Drugi segment izložbe nazvan je “Guest Artist Series” i plod je saradnje japanskog kreatora sa fotografima i umetnicima. Visoki stakleni zid Cartier fondacije ispunjen je majicama, haljinama i pantalonama, tako da čine jedan veliki puzzle, a celokupni doživljaj kreacija i prostora upućuje na utisak da se posetitelj nalazi u “hramu kulta ženskog tela” (D. Denegri). Kreacije su napravljene od famozne “plisirane svile” (Please Pleats), koja je postala Miykeov zaštitni znak. Radi se o laganom poliesteru koji zadržava svoj oblik, ali ne sputava telo u pokretu.

Kolekcija Issey Miyakea predstavljena 1999. godine u pariskoj Ecole des Beaux-Arts posvećena je takođe pokretu i telu, opet je donela novost. Reč je o odeći koja nije šivena na klasičan način, već je umesto koncem “šivena” posebnim lepilom.

“Lepota poput parfema čiji vas miris očara, a kasnije ne ostaje ništa osim sećanja”, kaže Miyake. No, danas njegove kreacije možemo videti u muzejima i galerijama širom sveta. One predstavljaju lepotu koja ne prolazi. Svoj cilj je ostvario: stvorio je vanvremensku modu.

Autor: Sanja MARTINOVIĆ (za CG Vijesti)

Izvor: vijesti.cg.yu