Međunarodni dan žena

Međunarodni dan žena (skraćeno Dan žena) se obeležava 8. marta svake godine. Tog dana se slave ekonomska, politička i društvena dostignuća pripadnica ženskog pola. Prvi Dan žena se slavio 28.02. 1909. u SAD na temelju deklaracije koju je donela Socijalistička partija Amerike. Između ostalih važnih istorijskih događaja, njim se obeležava i požar u fabrici Trajengl Širtvejst u (Njujork 1911. godine) kada je poginulo preko 140 žena. Ideja da se obeležava međunarodni dan žena se prvi put pojavila početkom 20. veka u doba brze industrijalizacije i ekonomske ekspanzije koja je često dovodila do protesta zbog loših radnih uslova. Žene zaposlene u industriji odeće i tekstila su javno demonstrirale 8. marta 1857. u Njujorku. Tekstilne radnice su protestvovale zbog loših radnih uslova i niskih plata. Demonstracije je rasterala policija. Te iste žene su osnovale sindikat dva meseca kasnije.
Protesti na 8. mart su se događali i sledećih godina, od kojih je najpoznatiji bio 1908. godine kada je 15.000 žena marširalo kroz Njujork tražeči kraće radno vreme, bolje plate i pravo glasa. Godine 1910. prva međunarodna ženska konferencija bila je održana u Kopenhagenu u organizaciji Socijalističke Internacionale koja je ustanovila "Međunarodni dan žena" na predlog slavne nemačke socijalistkinje Klare Cetkin. Sledeće godine je Međunarodni dan žena obeležen je od strane preko milion ljudi u Austriji, Danskoj, Nemačkoj i Švajcarskoj. Ti događaji su izazvali  požar u fabrici Trajengl Širtvejst u Njujorku, nakon koga su slabe mere sigurnosti na radu okrivljene za veliki broj žrtava. U predvečerje prvog svetskog rata žene širom Evrope su održale mirovne demonstracije 8. marta 1913.

Demonstracije povodom Međunarodnog dana žena u Rusiji bile su prvi stadijum ruske revolucije. Nakon oktobarske revolucije, boljševička feminstkinja Aleksandra Kolontaj nagovorila je Lenjina da 8. mart postane državni praznik, i tokom sovjetskog perioda se koristio za obeležavanje "herojstva radnica".

Međutim, u mnogim komunističkim državama je taj praznik izgubio svoju ideološku osonovu i postao prilika za muškarce da iskazuju svoju ljubav i poštovanje prema pripadnicama suprotnog pola, posluživši kao svojevrsni amalgam Majčinog dana i Dana zaljubljenih u zapadnim državama.

U Čehoslovačkoj se Dan žena za vrijeme komunističkog režima pretvorio u parodiju, te je ukinut nakon baršunaste revolucije. U Mađarskoj se, ipak, običaj poklanjanja cveća ženama zadržao i nakon pada komunizma.

Dan žena je ostao državni praznik u Rusiji, Belorusiji, Ukrajini, Kazahstanu, Kirgiziji, Moldaviji, Mongoliji i Tadžikistanu, a obeležava se cvećem i poklonima.

Na Zapadu se Međunarodni dan žena uglavnom prestao obeležavati 1930-ih, delom i zbog toga što se povezivao s komunizmom. Međutim, 1960-ih su ga ponovno počele slaviti feministkinje. Godine 1975, koja je proglašena Međunarodnom godinom žene, UN su službeno počele obeležavati Međunarodni dan žena.

Danas mnoge organizacije u svetu obeležavaju Međunarodni dan žena, a neke se nastoje izboriti da postane državnim praznikom u kojima to još nije slučaj.

Izvor: sh.Wikipedia